Aşkenaz Sinagogu
Açıklama
Sarajevo’daki Aşkenazi Sinagogu, şehirdeki tek aktif sinagog ve Bosna-Hersek’teki en önemli psödomağribi mimari örneklerinden biridir. 1902 yılında, Bosna-Hersek’in Avusturya-Macaristan tarafından işgalinden sonra Sarajevo’ya daha büyük sayılarda gelen Aşkenaz Yahudi topluluğu için inşa edilmiştir. Ünlü Saraybosnalı mimar Karlo Paržik tarafından, Budapeşte’deki tapınak örnek alınarak tasarlanmıştır.
İnşaatı Ludwig Jungwirth yönetti, iç düzenleme ve boyama ise usta Ludwig Oisner tarafından yapıldı. Miljacka’nın sol kıyısında, Drvenija ve Ćumurija köprüleri arasında, Hamdije Kreševljakovića 59 adresinde yer alır. Bina, dört köşesinde dilimli kubbelerle örtülü kuleleri ve cephelerinde zengin psödomağribi süslemeleri bulunan üç nefli bir salon yapısıdır. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Sarajevo’daki tek aktif Yahudi mabedi olarak kaldı. 2006 yılında BiH’nin ulusal anıtı ilan edildi.
Mimari ve kabartma süslemeler
Aškenaška sinagoga, Saraybosna’da psödomağribi tarzında inşa edilen ilk dini yapıydı — ilginç bir paradoks, çünkü bu tarz kökenlerini Kuzey Afrika’nın İslam mimarisinden ve Mağribi İspanya’sından alır. Paržik, o dönemde Avusturya-Macaristan Saraybosna’sında moda ve değerli görülen bu tarzı Yahudi mabedine uygulayarak, 19. yüzyıl sonu Saraybosna mimari sahnesine mükemmel uyum sağlayan bir yapı ortaya çıkardı.
Psödomağribi unsurlar en çok cephelerin kabartma süslemelerinde, kemer biçimlerinde ve pencere açıklıklarında belirgindir; mekânsal konsept ise tamamen Batı Avrupa kiliselerinden esinlenmiştir — doğu tarafında apsisi bulunan, hafif uzunlamasına, üç nefli bir salon.
Sinagogun tarihi
